|
            
  
|
|
HISTORIA
Rys
historyczny pysznickiego szkolnictwa |
 |
 |
Dzięki
staraniom Grzegorza Studzieńskiego w 1593r. wybudowano w Pysznicy
pierwszy kościół, a w 1605r. Biskup Krakowski Bernard Maciejowski
erygował parafię w Pysznicy. Z dziejami parafii wiążą się też początki
szkolnictwa. W dokumentach archiwalnych znajdują się zapiski na
ten temat:
1617r. - Istnieje szkoła parafialna, którą kieruje "rector
scholae" - (kierownik szkoły) o imieniu Martinus - Marcin.
1646r. - Budynek szkoły zniszczony.
1676r. - Szkoła wznowiła działalność, "rector scholae"
- Florian Czechowicz, lat 48.
1748r. - Proboszcz Tomasz Przyłuski nie utrzymuje nauczyciela.
W 1791r. zostaje założona szkoła trywialna. Nauczyciel otrzymuje
w formie uposażenia 50 florenów rocznie od gminy i proboszcza. Szkoła
początkowo mieściła się w wikarówce. Dyrekcja dóbr kameralnych (rządowych
- w Zarzeczu k. Niska) zapewniała nauczycielowi kawałek gruntu,
a gmina zapewniała dodatek uposażeniowy. Szkoła dysponuje jednym
pokojem.
W archiwalnych dokumentach szkoły są dokładne zapisy, potwierdzające
stopień organizacji szkoły od 1792r. co świadczy o trosce
mieszkańców i duszpasterzy o dziatwę szkolną (stąd też szkoła
w Pysznicy w 1992r. obchodziła Jubileusz 200 - lecia
ze świadomością, że szkoła miała wtedy więcej niż 200 lat).
6 lutego 1792r. - Rozpoczęto naukę w szkole, którą wyposażono
w potrzebne sprzęty.
1793r. - Został wybudowany nowy budynek szkolny przez proboszcza
Tomasza Nicałkowicza, ale brak jest ławek, dlatego nauka się nie
odbywa.
1803r. - Nauczycielem szkolnym jest organista. Szkoła nie
funkcjonuje, ponieważ rodzice nie posyłają dzieci (były potrzebne
w gospodarstwie).
1811r. - Budynek szkolny w pobliżu kościoła stoi pusty, bez
uczniów, gdyż pobliscy parafianie - wieśniacy niechętni są do posyłania
dzieci po naukę.
1816r. - Szkoła zostaje siłą odebrana i oddana na mieszkanie
urzędnika (skarga nauczyciela z dnia 4 grudnia 1815 r.). Poprzedni
nauczyciel odpowiednio przygotowany do uczenia dzieci został przez
prefekturę rządową w Zarzeczu wypędzony z Pysznicy z wielką szkodą
dla parafian i proboszcza. W Pysznicy znajduje się około 50 dzieci
płci obojga zdatnych do pobierania nauki.
1825r. - Nauczycielem jest Stanisław Dziurżyński, który pobierał
wynagrodzenie 250 florenów i 32 krajcarów rocznie. Uczniów 60, postęp
w nauce - dostateczny.
1830r. - Nauczyciel Ignacy Rzechak. Uczniów 43 (wszystkich
parafian w ogromnej parafii Pysznickiej, sięgającej od Jastkowic,
aż do Kurzyny było w tym czasie 7672).
1840r. - Nauczycielem jest ks. Józef Gralewski - wikariusz.
Uczył 20 dzieci: czytania, pisania, rachowania i katechizmu.
Dzieci zapisanych do szkoły w 1853r. - 64 uczniów. Klasyfikowanych
w roku szkolnym 1853 - 33 uczniów.
1854r. - Dzieci w wieku szkolnym ok. 800.
1870r.
- Zorganizowana zostaje publiczna szkoła ludowa "pod zarządem
państwowym" mieści się w wikarówce i budynku miejscowego tartaku.
Jej kierownikiem jest Jan Wertz.
1875r.
- Rozpoczęto budowę murowanego budynku szkoły stojącego do dziś
(mieści się w nim przedszkole) o czterech izbach lekcyjnych i mieszkaniu
dla kierownika szkoły.
1914r.
- W wyniku działań wojennych podczas I wojny światowej mocno ucierpiał
murowany budynek szkoły, który został trafiony pociskiem artyleryjskim.
1
września 1934r. - Oddano do użytku drewniany budynek szkoły,
w którym uczą się obecnie uczniowie klas I - III.
23
lutego 1969r. - Uroczyste otwarcie nowego budynku szkolnego
przy ulicy Wolności 324.
Na podstawie
rozmowy z ks. Wilhelmem Gaj - Piotrowskim, który udostępnił odpisy
ze źródeł Archiwów:
- Metropolitalnego w Krakowie
- Państwowego na Wawelu,
- Diecezjalnego w Przemyślu.
oraz na podstawie Kroniki Szkolnej.
|
|
      
|