HISTORIA

Rys historyczny pysznickiego szkolnictwa

Dzięki staraniom Grzegorza Studzieńskiego w 1593r. wybudowano w Pysznicy pierwszy kościół, a w 1605r. Biskup Krakowski Bernard Maciejowski erygował parafię w Pysznicy. Z dziejami parafii wiążą się też początki szkolnictwa. W dokumentach archiwalnych znajdują się zapiski na ten temat:

1617r. - Istnieje szkoła parafialna, którą kieruje "rector scholae" - (kierownik szkoły) o imieniu Martinus - Marcin.

1646r. - Budynek szkoły zniszczony.

1676r. - Szkoła wznowiła działalność, "rector scholae" - Florian Czechowicz, lat 48.

1748r. - Proboszcz Tomasz Przyłuski nie utrzymuje nauczyciela.

W 1791r. zostaje założona szkoła trywialna. Nauczyciel otrzymuje w formie uposażenia 50 florenów rocznie od gminy i proboszcza. Szkoła początkowo mieściła się w wikarówce. Dyrekcja dóbr kameralnych (rządowych - w Zarzeczu k. Niska) zapewniała nauczycielowi kawałek gruntu, a gmina zapewniała dodatek uposażeniowy. Szkoła dysponuje jednym pokojem.

W archiwalnych dokumentach szkoły są dokładne zapisy, potwierdzające stopień organizacji szkoły od 1792r. co świadczy o trosce mieszkańców i duszpasterzy o dziatwę szkolną (stąd też szkoła w Pysznicy w 1992r. obchodziła Jubileusz 200 - lecia ze świadomością, że szkoła miała wtedy więcej niż 200 lat).

6 lutego 1792r. - Rozpoczęto naukę w szkole, którą wyposażono w potrzebne sprzęty.

1793r. - Został wybudowany nowy budynek szkolny przez proboszcza Tomasza Nicałkowicza, ale brak jest ławek, dlatego nauka się nie odbywa.

1803r. - Nauczycielem szkolnym jest organista. Szkoła nie funkcjonuje, ponieważ rodzice nie posyłają dzieci (były potrzebne w gospodarstwie).

1811r. - Budynek szkolny w pobliżu kościoła stoi pusty, bez uczniów, gdyż pobliscy parafianie - wieśniacy niechętni są do posyłania dzieci po naukę.

1816r. - Szkoła zostaje siłą odebrana i oddana na mieszkanie urzędnika (skarga nauczyciela z dnia 4 grudnia 1815 r.). Poprzedni nauczyciel odpowiednio przygotowany do uczenia dzieci został przez prefekturę rządową w Zarzeczu wypędzony z Pysznicy z wielką szkodą dla parafian i proboszcza. W Pysznicy znajduje się około 50 dzieci płci obojga zdatnych do pobierania nauki.

1825r. - Nauczycielem jest Stanisław Dziurżyński, który pobierał wynagrodzenie 250 florenów i 32 krajcarów rocznie. Uczniów 60, postęp w nauce - dostateczny.

1830r. - Nauczyciel Ignacy Rzechak. Uczniów 43 (wszystkich parafian w ogromnej parafii Pysznickiej, sięgającej od Jastkowic, aż do Kurzyny było w tym czasie 7672).

1840r. - Nauczycielem jest ks. Józef Gralewski - wikariusz. Uczył 20 dzieci: czytania, pisania, rachowania i katechizmu.

Dzieci zapisanych do szkoły w 1853r. - 64 uczniów. Klasyfikowanych w roku szkolnym 1853 - 33 uczniów.

1854r. - Dzieci w wieku szkolnym ok. 800.

1870r. - Zorganizowana zostaje publiczna szkoła ludowa "pod zarządem państwowym" mieści się w wikarówce i budynku miejscowego tartaku. Jej kierownikiem jest Jan Wertz.

1875r. - Rozpoczęto budowę murowanego budynku szkoły stojącego do dziś (mieści się w nim przedszkole) o czterech izbach lekcyjnych i mieszkaniu dla kierownika szkoły.

1914r. - W wyniku działań wojennych podczas I wojny światowej mocno ucierpiał murowany budynek szkoły, który został trafiony pociskiem artyleryjskim.

1 września 1934r. - Oddano do użytku drewniany budynek szkoły, w którym uczą się obecnie uczniowie klas I - III.

23 lutego 1969r. - Uroczyste otwarcie nowego budynku szkolnego przy ulicy Wolności 324.


Na podstawie rozmowy z ks. Wilhelmem Gaj - Piotrowskim, który udostępnił odpisy ze źródeł Archiwów:
- Metropolitalnego w Krakowie
- Państwowego na Wawelu,
- Diecezjalnego w Przemyślu.
oraz na podstawie Kroniki Szkolnej.


 



Zespół Szkół w Pysznicy ul.Wolności 324 / 37-403 Pysznica / tel. (0-15) 841-00-26 / e-mail szkola@ pysznica.pl / webmaster Władysław Szpunar